पुणे : महाराष्ट्राचे महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी गुरूवारी फसव्या जन्म-मृत्यू दाखल्यांचे राज्यव्यापी ऑडिट करण्याचे आदेश दिले आहेत. त्यांनी अधिकाऱ्यांना केवळ आधारच्या आधारे जारी केलेली सर्व कागदपत्रे रद्द करण्याचे आणि विसंगत किंवा बनावट तपशील सादर करताना आढळलेल्या अर्जदारांविरुद्ध एफआयआर दाखल करण्याचे निर्देश दिले. हे निर्देश गृह आणि महसूल विभागाच्या अतिरिक्त मुख्य सचिवांसोबत उच्चस्तरीय आढावा घेतल्यानंतर, बनावट प्रमाणपत्रांबाबतच्या तक्रारींमध्ये वाढ झाल्यामुळे. ही कागदपत्रे सरकारी योजनांमध्ये प्रवेश करण्यासाठी, मालमत्तेच्या नोंदींमध्ये फेरफार करण्यासाठी आणि ओळख प्रोफाइल बदलण्यासाठी वापरल्या जात असल्याची माहिती आहे. बैठकीनंतर, महसूल विभागाने जिल्हाधिकारी, विभागीय आयुक्त, उपविभागीय अधिकारी (एसडीओ) आणि तहसीलदारांना 16-पॉइंट सत्यापन प्रोटोकॉल वितरित केले. प्रोटोकॉल पुनरुच्चार करतो की केंद्रीय नियमांनुसार, आधार हा तारखेचा किंवा जन्मस्थानाचा स्वतंत्र पुरावा मानला जाऊ शकत नाही. 11 ऑगस्ट 2023 च्या दुरुस्तीनंतर नायब तहसीलदारांनी जारी केलेले नोंदणी आदेश मागे घेण्याचे आणि रद्द करण्याच्या सूचना अधिकाऱ्यांना देण्यात आल्या आहेत, ज्याची आता प्रक्रियात्मक त्रुटींसाठी छाननी सुरू आहे. सहाय्यक कागदपत्रांशिवाय मंजूर केलेली प्रमाणपत्रे – विशेषत: केवळ आधारवर अवलंबून असलेली प्रमाणपत्रे – सदोष मानली जातील आणि रद्द केली जातील. राज्याने अंमलबजावणीबाबत कठोर भूमिका घेतली आहे. अर्जदाराची घोषणा आणि त्यांची आधारशी जोडलेली जन्मतारीख यांच्यात कोणतीही विसंगती आढळल्यास तत्काळ पोलिस कारवाई सुरू होईल. जे लाभार्थी बोगस प्रमाणपत्रे जमा करू शकत नाहीत किंवा शोधू शकत नाहीत त्यांना फरार घोषित करून त्यांच्यावर गुन्हा दाखल केला जाईल. जिल्हा कार्यालयांनी सर्व रद्दीकरण आणि अंमलबजावणी चरणांचे डिजिटल ट्रेल देखील राखले पाहिजे. उत्तरदायित्व सुनिश्चित करण्यासाठी, जिल्हाधिकारी आणि विभागीय आयुक्त डिसेंबरपर्यंत प्रत्यक्ष देखरेखीखाली विशेष पडताळणी शिबिरे घेतील. ही शिबिरे मागील इश्यूचे ऑडिट करतील आणि नकली नोंदी ध्वजांकित करतील, साप्ताहिक प्रगती पुनरावलोकने नियोजित आहेत. वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या मते, 14 जिल्हे अशा गैरप्रकारांसाठी हॉटस्पॉट म्हणून उदयास आले आहेत आणि त्यांना तीव्र तपासणीला सामोरे जावे लागेल. अमरावती, अकोला, सिल्लोड, संभाजीनगर शहर, लातूर, अंजनगाव सुर्जी, अचलपूर, पुसद, परभणी, बीड, गेवराई, जालना, अर्धापूर आणि परळी. जोखीम अधिक व्यापक असल्याचा इशारा देत बावनकुळे म्हणाले की सरकार शून्य सहनशीलतेचा दृष्टिकोन स्वीकारेल. “खोट्या जन्म-मृत्यू प्रमाणपत्रांचा सरकारी लाभ बळकावण्यासाठी, जमिनीवर अतिक्रमण करण्यासाठी आणि राष्ट्रीय सुरक्षेला धोका निर्माण करण्यासाठी गैरवापर केला जात आहे. आम्ही असे रॅकेट खपवून घेणार नाही. अशा लाभार्थ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल,” त्यांनी TOI ला सांगितले. पुणे जिल्हा अधिकाऱ्यांनी पुष्टी केली की ते राज्याच्या निर्देशांचे पालन करून पुढील महिन्यात सघन मोहीम सुरू करतील.
