पुणे : शिरूर तालुक्यातील पिंपरखेड गावात रविवारी दुपारी एका १३ वर्षीय मुलाचा बिबट्याने चावा घेतल्याने भीतीचे वातावरण पसरले आहे. पाच महिन्यांत गावात झालेला हा चौथा जीवघेणा हल्ला होता.त्यानंतर संतप्त झालेल्या ग्रामस्थांनी जुन्नर वनविभागाचे गस्त घालणारे वाहन जाळले आणि वनविभागाच्या निष्क्रियतेचा आणि हल्ले रोखण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना नसल्याचा आरोप केला.पीडित रोहन विलास बोंबे हा एका मोकळ्या शेतात खेळत असताना त्याचे आई-वडील काम करत असताना उसाच्या शेतातून बिबट्या बाहेर आला आणि त्याच्यावर झडप घातली. घाबरलेल्या पालकांनी गजर केला, परंतु इतर लोक घटनास्थळी पोहोचले तोपर्यंत मुलगा गंभीर जखमी झाला होता. त्याला जवळच्या रुग्णालयात नेण्यात आले, मात्र तेथे पोहोचताच त्याला मृत घोषित करण्यात आले.
या शोकांतिकेने शिरूर आणि आजूबाजूच्या परिसरात वाढत्या मानव-वन्यजीव संघर्षावर पुन्हा प्रकाश टाकला आहे, जिथे वारंवार बिबट्याचे दर्शन आणि हल्ले यामुळे भीतीचे वातावरण आहे. रविवारच्या हल्ल्यानंतर काही क्षणात शेकडो ग्रामस्थ घटनास्थळी जमा झाले आणि त्यांनी वनविभागाच्या विरोधात घोषणाबाजी केली.जमावाने वनविभागाच्या गस्तीवरील वाहनाची जाळपोळ केल्याने परिस्थितीला हिंसक वळण लागले. परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी अतिरिक्त पोलीस बंदोबस्त तैनात करावा लागला. “या घटनेमुळे कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण झाला. आम्ही गेल्या काही महिन्यांत या गावांमध्ये सर्व उपाययोजना केल्या आहेत,” जुन्नर विभागाच्या सहाय्यक वनसंरक्षक स्मिता राजहंस यांनी TOI ला सांगितले.तिने सांगितले की त्यांनी पिंपरखेडमध्ये बेस कॅम्प लावला जिथे त्यांचे कर्मचारी आणि स्थानिक स्वयंसेवक आपत्कालीन कॉलला प्रतिसाद देण्यासाठी तैनात होते. “सात बिबट्या जेरबंद करूनही ही शोकांतिका घडली,” राजहंस पुढे म्हणाला.वनविभागाच्या उपाययोजना त्यांची सुरक्षा पूर्ववत करण्यात अपयशी ठरल्याचे ग्रामस्थांनी सांगितले. वारंवार अधिकाऱ्यांना निवेदन देऊनही बिबट्यांचा बंदोबस्त करण्यासाठी कोणतीही ठोस योजना नसल्याचा आरोप त्यांचा आहे.“दररोज सकाळी, पालकांना त्यांच्या मुलांना शाळेत किंवा अगदी जवळच्या शेतात पाठवण्याची भीती वाटते. आपण किती काळ भीतीने जगू शकतो?” असे जांबुत गावचे रहिवासी किरण गाजरे यांनी सांगितले.ते पुढे म्हणाले की त्यांचे पशुधन वारंवार मारले जात आहे, मुलांवर हल्ले होत आहेत आणि शेतकऱ्यांनी त्यांच्या शेतात जाणे बंद केले आहे. “विभागाकडे बिबट्यांना पकडण्याशिवाय कोणतीही रणनीती नाही. त्यांनी या प्राण्यांचे निर्जंतुकीकरण केले पाहिजे किंवा आम्हाला स्वतःचे संरक्षण करण्याची परवानगी दिली पाहिजे,” तो म्हणाला.अलिकडच्या काही महिन्यांत, अनेक गावांच्या गटांनी बिबट्या मारण्यासाठी किंवा त्यांच्या शेतात नॉईज गन आणि संरक्षक कुंपण यांसारखे प्रतिबंधक वापरण्याची परवानगी मागितली आहे. काहींनी तर राज्य सरकारच्या हस्तक्षेपाची मागणी करत रास्ता रोकोही केला आहे.पिंपरखेड गावचे सरपंच नरेश ढोमे म्हणाले, “आमचे गाव पाच वर्षांत बिबट्याचा अधिवास बनले आहे. विभागाने लवकर पावले उचलली असती, तर परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर गेली नसती. हल्ले वाढले आहेत आणि रोजच दिसायला लागले आहेत. आम्ही सामान्य स्थितीत परत येऊ शकत नाही,” ते पुढे म्हणाले.
