पुणे: गेल्या आर्थिक वर्षात महाराष्ट्राने 849 परस्परसंवाद आणि घरगुती दत्तक घेऊन देशातील ध्रुवपदाची स्थिती स्वीकारली – राज्याच्या मागील आर्थिक वर्षातील 38% वाढसंपूर्ण भारतामध्ये ,, 5१15 मुलांना कुटुंबे सापडली – एका दशकात सर्वाधिक दत्तक घेण्याची संख्या. तरीही, 36,000 पेक्षा जास्त संभाव्य दत्तक पालक (पीएपी) सध्या प्रतीक्षा यादीमध्ये आहेत, फक्त 2,749 बाल संसाधन प्राधिकरण (सीएआरए) डेटा स्वीकारण्यासाठी हाइट. यापैकी 1,808 विशेष-गरजा मुले म्हणून वर्गीकृत आहेत.बहुतेक पॅप्स मुलगी मुले शोधतात आणि त्या वयाच्या 0-2 वर्षे, मोठी मुले सोडतात आणि त्या विशेष गरजा कमी ठेवल्या जातात. २०२24-२5 आर्थिक वर्षात (एफवाय) दत्तक घेतलेल्या तब्बल २,5544 मुलाने मुली होत्या आणि भारतातील सर्व दत्तकांपैकी% 56% ही मुली होती.“मुलांपेक्षा मुलींना दत्तक घेण्यास उपलब्ध करुन देण्याचे एक कारण म्हणजे त्यांना दत्तक घेण्यासाठी उपलब्ध करुन देण्यात आले आहे,” असे पूर्वी कारा यांच्याकडे संस्थापक सदस्य आणि आंतर-देशातील दत्तक अनुप्रयोगांच्या स्क्रिनिंग फॉर “एनओसी” समितीचे सदस्य म्हणून सांगितले.पुणे येथील ज्येष्ठ महिला आणि बाल विकास विभागाच्या अधिका said ्याने सांगितले की, “काही पालकांचा असा विश्वास आहे की मुली अधिक काळजी घेणारी आणि प्रेमळ असतात आणि कौटुंबिक जीवनाशी अधिक सहजतेने जुळवून घेतात आणि त्यांच्या पालकांना सर्वांना सहजपणे जुळवून घेण्यासारखे आहे.बर्याच पॅप्सचा असा विश्वास आहे की अर्भक आणि तरूण मुलाशी भावनिक संबंध निर्माण करणे सोपे आहे. अधिका said ्याने म्हटले आहे की, “काहींसाठी, यंगचा अवलंब करणे त्यांचे मूल्ये, व्यक्तिमत्त्व आणि संगोपन आकार देण्यास अधिक वाव प्रदान करते. इतरांना माहितीपासून ते प्रौढत्वापर्यंत एंट्री पॅरेंटिंग जर्नीचा अनुभव घ्यायचा आहे.”मोठ्या मुलांसाठी, दत्तक घेण्याने अवघड ठरवले. पुणे येथील कारा येथे नोंदणीकृत अरुण आश्रे आश्रे चॅरिटेबल ट्रस्ट येथील समाजसेवक जयप्रकाश जाधव यांनी सांगितले की, “सात वर्षांपेक्षा जास्त वयाची मुले कायदेशीररित्या मुक्त आणि प्रतीक्षा करीत आहेत असा विचार करणे कठीण आहे.”महिला आणि बाल विकास विभागाच्या अधिका said ्याने म्हटले आहे की, “मोठी मुले दत्तक घेतल्यास आणि विशेष गरजा भागविण्यामध्ये संलग्नकांचे प्रश्न, वर्तन सहकार किंवा चिंता किंवा कॉर्टेन वैद्यकीय आवश्यकता यासारख्या आव्हानांचा समावेश असू शकतो. काही पीएपी जुन्या किंवा विशेष-गरजा मुलांच्या गरजा, संभाव्य आणि क्षमता पूर्णपणे अधोरेखित करू शकत नाहीत. आवश्यक काळजी आणि समर्थन प्रदान करण्यासाठी त्यांना भावनिक – भावनिक, आर्थिक किंवा तार्किकदृष्ट्या – कदाचित ते अनुभवी वाटू शकतात.,बाल कल्याण समिती (सीडब्ल्यूसी) आणि किशोर जस्टिस बोर्ड यांच्याकडे पूर्वी असलेले बाल संरक्षण सल्लागार करुणा नारंग म्हणाले, “दत्तक प्रक्रिया यांत्रिकी आहे, कागदाच्या कामांवर आणि स्वाक्षर्यावर लक्ष केंद्रित करते, परंतु मुलाला काय अपेक्षा करावी याबद्दल माहिती नाही.”ती म्हणाली, “माझ्या अनुभवावरून – कारा किंवा शासकीय संस्था – मोठी मुले बर्याचदा तयार नसतात. कायद्यात कमीतकमी दोन -तीन बैठकींचा निर्णय घेण्यापूर्वी बाल आणि प्रोपेक्टर कुटुंब आहे.विशेष गरजा असलेल्या मुलांसाठी आव्हाने वाढतात. महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाच्या अहवालानुसार, २०२24 मध्ये केवळ 364 मुलांना विशेष गरजा असणारी मुले आरक्षित केली गेली होती. हे हेवन पीएपीशी जुळले आहे, ज्यांना लेगल किंवा प्रक्रियात्मक दत्तक पालन केले गेले आहे.पीएपीची सरासरी प्रतीक्षा वेळ अंदाजे तीन-इन-ए-हँडयर्स आहे. “सीडब्ल्यूसी, मुलांना कायदेशीररित्या मुक्तपणे घोषित करणारे अधिकार, जेव्हा पालक किंवा आजी -आजोबा अनेकदा दत्तक घेण्यास संमती नाकारतात तेव्हा निर्णय घेण्यास संकोच वाटतो आणि मुलाची काळजी घेण्याचा आग्रह धरतो. तेथे 36 36००० हून अधिक कुटुंबे दत्तक घेण्याच्या प्रतीक्षेत असल्याने काराला दबाव आणण्याचा दबाव आहे, तर ही मुले संस्थात्मक काळजी घेत आहेत – कुटुंबातही ठेवल्या जात नाहीतही आव्हाने पूर्ण करण्यासाठी, कृती बॅकेट आवश्यक. महिला आणि बाल विकास विभागाच्या अधिका said ्यांनी सांगितले की, “देशभरात मोहिम, प्रशिक्षण आणि समुपदेशन, मंडाटा पोस्ट -डिक्शन समर्थन कुटुंबांना समायोजित करण्यात मदत करण्यासाठी, जुन्या आणि विशेष गरजा दत्तक घेण्याच्या पूर्वग्रहांना संबोधित करणे आणि शिक्षण आणि धोरणांच्या वकिलांच्या माध्यमातून सामाजिक स्वीकृती वाढविणे महत्वाचे आहे,” असे महिला आणि बाल विकास विभागातील अधिकारी म्हणाले.
