पुणे: पुणे महानगरपालिकेने (पीएमसी) मंगळवारी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करून रहिवाशांना समुदायामध्ये अँटीमाइक्रोबियल रेझिस्टन्स (AMR) च्या वाढीला आळा घालण्यासाठी ओव्हर-द-काउंटर (OTC) औषधे टाळण्याचे आवाहन केले आहे. केंद्र सरकारच्या निर्देशांनुसार ही कारवाई करण्यात आली.एएमआर ही सूक्ष्मजीवांची क्षमता आहे – जीवाणू, विषाणू, बुरशी आणि परजीवी – औषधांच्या संपर्कात टिकून राहण्याची क्षमता ज्याने त्यांना एकदा प्रभावीपणे मारले किंवा त्यांची वाढ रोखली. जेव्हा प्रतिकार विकसित होतो, तेव्हा मानक उपचार कमी प्रभावी होतात, संक्रमण जास्त काळ टिकून राहते आणि गंभीर गुंतागुंत किंवा मृत्यूचा धोका वाढतो.मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये असे म्हटले आहे की रहिवाशांना वैध प्रिस्क्रिप्शनशिवाय अँटीबायोटिक्स वापरण्यापासून परावृत्त करण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे आणि जर लिहून दिले असेल तर, विशेषत: हिवाळ्याच्या हंगामात, कोणत्याही ताप किंवा संसर्गासाठी औषधांचा संपूर्ण कोर्स पूर्ण करावा. पीएमसी आरोग्य विभागाच्या सहाय्यक अधिकारी डॉ. वैशाली जाधव म्हणाल्या, “लसीकरण आणि वैयक्तिक स्वच्छता राखणे हे संक्रमण टाळण्यासाठी महत्त्वाचे आहे. लोकांनी अपूर्ण औषध अभ्यासक्रम टाळावेत आणि योग्य प्रिस्क्रिप्शनशिवाय कधीही औषधे घेऊ नयेत. AMR नियंत्रित करण्यासाठी सक्रिय लोकसहभाग आवश्यक आहे.”रुग्णालये आणि आरोग्य सेवा सुविधांनी प्रतिजैविके केवळ आवश्यक असताना आणि जबाबदारीने वापरली जातील याची खात्री करणे आवश्यक आहे यावरही मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये जोर देण्यात आला आहे. नोबल हॉस्पिटल्स अँड रिसर्च सेंटरचे एचआयव्ही आणि संसर्गजन्य रोग सल्लागार डॉ अमित द्रविड म्हणाले, “बाहेरील रुग्ण विभागाला भेट देणारे बहुतेक रुग्ण ताप, खोकला, सर्दी किंवा घसा खवखवणे, विषाणूजन्य संसर्गामुळे उद्भवणारी लक्षणे आणि सहसा त्यांना प्रतिजैविकांची आवश्यकता नसते. अनावश्यक प्रतिजैविकांचा वापर फायदेशीर आतड्यांतील जीवाणू नष्ट करू शकतो आणि औषध-प्रतिरोधक ताणांच्या वाढीस प्रोत्साहन देऊ शकतो. यामुळे भविष्यातील रुग्णालयात भेटी दरम्यान श्वसन किंवा मूत्रमार्गाच्या संसर्गासारख्या गंभीर संसर्गाचा धोका वाढतो. ओटीसी प्रतिजैविकांना जोरदारपणे परावृत्त केले पाहिजे.”डॉक्टर द्रविड म्हणाले की, अप्पर रेस्पीरेटरी इन्फेक्शनच्या पहिल्या आठवड्यात वैद्यकीय व्यावसायिकांनी अँटीबायोटिक्स लिहून देणे टाळावे. “उत्पादक खोकला आणि पिवळ्या थुंकीसारख्या लक्षणांद्वारे दर्शविलेल्या जिवाणू सह-संसर्गाचा संशय असेल तेव्हाच प्रतिजैविकांचा विचार केला पाहिजे,” तो म्हणाला.तज्ज्ञांनी सांगितले की AMR हे जागतिक आरोग्य आव्हान बनले आहे, कारण जीवाणूंच्या प्रतिकारामुळे संक्रमणांवर उपचार करणे कठीण झाले आहे आणि शस्त्रक्रिया, केमोथेरपी आणि डायलिसिस यासारख्या नियमित वैद्यकीय प्रक्रियेशी संबंधित जोखीम वाढली आहे.
