जगातील 20 सर्वाधिक प्रदूषित शहरांमध्ये, भारताची 13 शहरे, मेघालयातील बर्निहत अव्वल; दिल्लीमध्ये कोणत्या क्रमांकावर शिका

वाढत्या प्रदूषणामुळे भारतातील अनेक शहरे गुदमरल्या आहेत. अशी परिस्थिती अशी आहे की २०२24 मध्ये जगातील २० सर्वाधिक प्रदूषित शहरांमध्ये भारतातील १ cities शहरांचा समावेश होता. असा दावा केला जात आहे की 2024 मध्ये स्वित्झर्लंडच्या एअर क्वालिटी टेक्नॉलॉजी कंपनी ‘इकर’ चा जागतिक हवा गुणवत्ता अहवाल. या अहवालानुसार मेघालयातील बर्निहत हे सर्वात प्रदूषित शहर आहे. यासह, दिल्ली जागतिक स्तरावर सर्वात प्रदूषित राजधानी आहे. २०२24 मध्ये भारत जगातील सर्वात मोठा प्रदूषित देश ठरला आहे, जो २०२23 मध्ये तिसर्‍या क्रमांकावर होता.

या अहवालात असे नोंदवले गेले आहे की २०२24 मध्ये भारतात पीएम २. ((२. μ मी पेक्षा लहान प्रदूषण कण) च्या एकाग्रतेत percent टक्के घट झाली आहे, जी २०२23 मध्ये प्रति घन मीटर प्रति क्यूबिक मीटर .4 54..4 मायक्रोग्राम वरून .6०..6 मायक्रोग्रामवर घसरली आहे. असे असूनही, देशातील 35 टक्के शहरांमधील पंतप्रधान 2.5 पातळी जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (डब्ल्यूएचओ) प्रति क्यूबिक मीटरपेक्षा 5 मायक्रोग्रामपेक्षा 10 पट आहे. दिल्लीतील परिस्थिती आणखी गंभीर आहे, जिथे वार्षिक सरासरी पंतप्रधान 2.5 एकाग्रता 2023 मध्ये प्रति क्यूबिक मीटर प्रति क्यूबिक मीटर 102.4 मायक्रोग्राम वरून 2024 मध्ये 108.3 मायक्रोग्राम प्रति क्यूबिक मीटर पर्यंत वाढली.

भारताच्या प्रदूषित शहरांची यादी

पहिल्या २० सर्वाधिक प्रदूषित शहरांमध्ये बर्निहत (मेघालय), दिल्ली, मुल्लानपूर (पंजाब), फरीदाबाद, गुरुग्राम (हरियाणा), लोनी, नोएडा, ग्रेटर नोएडा, मुझफ्फरनगर (उत्तर प्रदेश), गंगानगर, भियवादी, आणि हॅनुवाश यांचा समावेश आहे. बर्निहॅटमधील प्रदूषणाची उच्च पातळी स्थानिक कारखान्यांमुळे आहे, जसे की अल्कोहोल मॅन्युफॅक्चरिंग, लोह आणि स्टीलच्या वनस्पतींमधून उत्सर्जन. शेजारच्या देशांमध्ये पाकिस्तानची चार शहरे आणि चीनमधील एक शहरही या यादीमध्ये आहे.

हा अहवाल भारतासाठी एक चेतावणी आहे की वायू प्रदूषण नियंत्रित करण्यासाठी त्वरित आणि प्रभावी पावले उचलण्याची आवश्यकता आहे. तज्ञांचा असा विश्वास आहे की औद्योगिक उत्सर्जन, वाहने धूम्रपान आणि भुंटी ज्वलन यासारख्या स्त्रोतांवर कठोर नियंत्रण न ठेवता परिस्थिती सुधारणे कठीण आहे.

या शहरांची हवा सर्वात प्रदूषित आहे

वर्षभर दिल्लीत प्रदूषणाचा नाश

दिल्लीतील वायू प्रदूषण ही वर्षभर एक गंभीर समस्या राहिली आहे, जी हिवाळ्यात आणखी धोकादायक बनते. प्रतिकूल हवामान, वाहनांमधून उद्भवणारा धूर, धान जळणे, फटाके धूम्रपान आणि इतर स्थानिक स्त्रोत हवेची गुणवत्ता खराब करतात. तज्ञांचे म्हणणे आहे की पंतप्रधान 2.5 कण फुफ्फुस आणि रक्तवाहिन्यांमध्ये प्रवेश करून श्वसन रोग, हृदयरोग आणि कर्करोग होऊ शकतात.

वायू प्रदूषण हा भारतात आरोग्याचा एक मोठा धोका आहे. ‘लॅन्सेट प्लॅनेटरी हेल्थ’ च्या संशोधनानुसार, दरवर्षी २०० to ते २०१ from या कालावधीत, पंतप्रधान २. Prolution च्या प्रदूषणाच्या दीर्घकाळ संपर्कामुळे सुमारे १. million दशलक्ष लोकांचा मृत्यू झाला. अहवालात असे म्हटले आहे की प्रदूषणामुळे भारतीयांचे सरासरी वय 5.2 वर्षांनी कमी होत आहे. माजी डब्ल्यूएचओचे मुख्य वैज्ञानिक सौम्या स्वामीनाथन म्हणाले की, भारताने हवेच्या गुणवत्तेच्या डेटा संकलनात प्रगती केली आहे, परंतु या दिशेने ठोस पावले उचलण्यात घट झाली आहे.