पुणे : इन्स्टिट्यूट ऑफ कंपनी सेक्रेटरीज ऑफ इंडिया (ICSI) ने जानेवारी 2026 मध्ये कर्जमाफी योजना जाहीर केल्यापासून सुमारे 1,000 विद्यार्थी कंपनी सेक्रेटरी परीक्षा प्रक्रियेत पुन्हा सामील झाले आहेत, असे राष्ट्रीय अध्यक्ष पवन चांडक यांनी शनिवारी पुण्यात आयोजित प्रॅक्टिसिंग कंपनी सेक्रेटरीजच्या 27 व्या राष्ट्रीय परिषदेत सांगितले.“अनेक विद्यार्थ्यांना आर्थिक अडचणी किंवा इतर रोजगाराच्या संधींसारख्या विविध कारणांमुळे अभ्यासक्रम अर्धवट सोडावा लागला. त्यांच्या करिअरमध्ये स्थिरावल्यानंतर, अनेक विद्यार्थ्यांना अभ्यासक्रम पूर्ण करण्यासाठी आता कुठेही जागा उरली नाही, असे वाटते. अशा इच्छुकांना लक्षात घेऊन हा उपक्रम सुरू करण्यात आला,” तो म्हणाला.ही योजना ३० जूनपर्यंत कार्यान्वित आहे आणि जुलैमध्ये होणाऱ्या आयएससीआय कौन्सिलच्या बैठकीत योजनेला मुदतवाढ दिली जाईल, असे चांडक म्हणाले. परत आलेल्या विद्यार्थ्यांना पुन्हा सुरुवात करावी लागणार नाही परंतु ते संबंधित स्तरावर सामील होऊ शकतात. उच्च गुण मिळविणारे विद्यार्थी अभ्यासक्रमात पुन्हा सामील झाल्यानंतरही त्यांना काही सवलत मिळत राहतील.चांडक म्हणाले की, उद्योगात प्रतिभावान कंपनी सचिवांची कमतरता आहे कारण 1967 मध्ये अभ्यासक्रम सुरू झाल्यापासून भारतात केवळ 80,800 कंपनी सचिव आहेत, तर 16 लाख नोंदणीकृत कंपन्यांच्या तुलनेत त्यांचे अनुपालन ओझे हाताळण्यासाठी व्यावसायिकांची आवश्यकता आहे. एकूण कंपनी सेक्रेटरी सदस्यांपैकी महाराष्ट्रात सुमारे १७,००० व्यावसायिक आणि पश्चिम विभागातील २५,००० व्यावसायिक आहेत.कंपनी सेक्रेटरी अभ्यासक्रमाची रचना सीएसईईटी (सीएस एक्झिक्युटिव्ह एंट्रन्स टेस्ट) मध्ये करण्यात आली आहे ज्यांनी इयत्ता 12वी पूर्ण केली आहे आणि त्यानंतर कार्यकारी कार्यक्रम केला आहे. विद्यार्थी पदवीनंतर थेट कार्यकारी कार्यक्रमात सामील होऊ शकतात. व्यावसायिक कार्यक्रम हा अंतिम टप्पा आहे ज्यानंतर विद्यार्थ्यांना ICSI सदस्यत्व मिळते आणि सराव किंवा कॉर्पोरेटमध्ये सामील होण्याची परवानगी मिळते.एकत्रितपणे, या स्तरांचे उद्दिष्ट कायदेशीर अनुपालन सुनिश्चित करण्यास सक्षम कंपनी सचिव विकसित करणे, संचालक मंडळांना सल्ला देणे, भागधारकांचे संबंध व्यवस्थापित करणे आणि वाढत्या गुंतागुंतीच्या व्यावसायिक वातावरणात कॉर्पोरेट गव्हर्नन्सचे उच्च मानक राखणे हे आहे.प्रवेश परीक्षा फेब्रुवारी, जून आणि ऑक्टोबरमध्ये घेतली जाते, तर एक्झिक्युटिव्ह आणि प्रोफेशनल प्रोग्राम परीक्षा जून आणि डिसेंबरमध्ये घेतली जातात. व्यावसायिक प्रोग्राममध्ये बसलेल्या एकूण विद्यार्थ्यांपैकी उत्तीर्ण होण्याची टक्केवारी सुमारे 10% आहे, तर कार्यकारी आणि प्रवेश स्तरांमध्ये 25% ते 50% आहे. 40,000 ते 45,000 इच्छुकांच्या तुलनेत दरवर्षी सुमारे 5,000 विद्यार्थी अंतिम टप्प्यातील परीक्षा उत्तीर्ण होतात, असे चांडक म्हणाले.
