पुणे: पिंपरी चिंचवड पोलिसांनी सायबर गुलामगिरीचे एक प्रकरण नुकतेच समोर आले – मानवी तस्करीचे आधुनिक रूप ज्यामध्ये लोकांना फसव्या ऑनलाइन नोकरीच्या ऑफरचे आमिष दाखवले जाते आणि नंतर अनेकदा हिंसाचार किंवा छळाच्या धमक्या देऊन डिजिटल घोटाळ्यात काम करण्यास भाग पाडले जाते – रत्नागिरीतील एका रहिवासी (37) यांना ई-शाळेत चौकशीसाठी ताब्यात घेतल्यानंतर.त्याच्या चौकशीदरम्यान असे निष्पन्न झाले की, शेअर फसवणुकीच्या तपासात ज्याचे नाव समोर आले आणि जो अद्याप फरार आहे, तो माणूस आणि संशयित यांची नावे सारखीच होती.
2023 मध्ये जवळपास चार महिने सहन केलेल्या एका त्रासदायक अनुभवाचे कथन म्हणजे अटक केलेल्या माणसाच्या कथनाचा तपास करणाऱ्यांना अंदाज नव्हता, जेव्हा तो त्याच वर्षी एप्रिलमध्ये सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर नोकरीच्या जाहिरातीसाठी पडला होता. त्याने कंपनीच्या एका आग्नेय आशियाई देशात डेटा एंट्री जॉबची ऑफर स्वीकारली ज्यामध्ये रु. 1 लाख मासिक पगार होता, ज्यामध्ये राहण्याची आणि राहण्याची व्यवस्था फर्मने केली होती.“जेव्हा मी कंपनीत सामील होण्यासाठी मुंबईमार्गे भारताबाहेर गेलो, तेव्हा तेथील अधिकाऱ्यांनी माझा पासपोर्ट काढून घेतला आणि मला ऑनलाइन शेअर फसवणूक करण्यासाठी मोबाईल मेसेजिंग ॲपद्वारे कॉल करण्यास सांगितले,” असे त्या व्यक्तीने शुक्रवारी TOI ला सांगितले. “जेव्हा मी नकार दिला, तेव्हा त्यांनी माझ्यावर शारीरिक छळ केला आणि मला त्यांच्या सूचनांचे पालन करण्यास भाग पाडले. इतर भारतीय आणि बांगलादेशी नागरिक होते ज्यांना अशा प्रकारच्या नोकऱ्या करण्यास भाग पाडले गेले. ज्यांनी त्यांची लाईन टोचण्यास नकार दिला त्यांना विजेचे शॉक देण्यात आले,” तो म्हणाला.पीडित महिलेने सांगितले की, त्या कंपनीत काही महिलांसह सुमारे 50 लोक काम करत होते. “त्यापैकी काही, ज्यांच्याकडे कोणताही पर्याय नव्हता, त्यांनी मोबाईल मेसेजिंग ॲप्सवर लोकांना, विशेषत: भारतीयांना आमिष दाखवून नोकरी प्रोफाइल स्वीकारले,” तो म्हणाला.पीडितेने तीन ते चार महिने काम केले परंतु “खराब कामगिरी”मुळे त्याला भारतात परत जाण्यास सांगण्यात आले कारण तो एकाही बळीला फसवू शकला नाही. “त्यांनी मला कोणताही पगार दिला नाही आणि शेवटी मला जाऊ देण्यापूर्वी मला परतीच्या विमानाचे तिकीट पाठवण्यासाठी माझ्या कुटुंबाला भारतात परत बोलावले. त्याआधी, त्यांनी माझा संपूर्ण फोन डेटा पुसून टाकला आणि मला माझा अनुभव कोणाला सांगू नये अशी धमकी दिली,” तो म्हणाला.पीडितेने भीतीपोटी इतके दिवस गप्प बसले, परंतु नुकतेच त्याला पोलिसांनी ताब्यात घेतल्यावरच त्याने आपल्या व्यथा सांगितल्या. पिंपरी चिंचवडचे पोलीस आयुक्त विनय कुमार चौबे यांनी TOI ला सांगितले की, “परदेशात नोकरीच्या आमिषाने लोकांना सायबर गुलामगिरीत ढकलले जात असल्याच्या तक्रारी आमच्याकडे येत आहेत. नोकरीसाठी इच्छुक तरुणांनी कोणतीही विदेशी असाइनमेंट स्वीकारण्यापूर्वी एजंट, कंपनी, व्हिसा आणि नोकरीच्या कराराची पूर्ण पडताळणी करणे आवश्यक आहे.”
